VERİ MERKEZLİ UYGULAMALAR ve ADO.NET

(DATA MANAGEMENT & ADO.NET)

Merhaba değerli yazılımcı / programcı arkadaşlar;
Bugünkü yazımızda sizlerle Veri Yönetimi (Data Management )konusunda nasıl verilerimizi yöneteceğimizi ve uygulamalarımızı Veri Tabanları ile ilişkilendirerek, verilerimizi hangi ortamlarda depoladığımızı göstermiş olacağız. Bizler aynı zamanda depoladığımız verilerimize erişmek için kullanılacak yöntemlerimizi göstererek bunların ADO.NET Teknolojisiyle nasıl kullanacağımızı öğrenmeye çalışacağız.

Konumuzu yazmaya başlarken ADO.NET ve Veri Yönetimi (Data Management ) konusunda Türkçe kaynak sıkıntısı çekmekte olan değerli programcı / yazılımcı arkadaşlarımıza yol göstermesi amacıyla ve faydalı olması amacıyla ders notu şeklinde hazırlamayı uygun gördüm. Bu yazımızı ve bunu takip eden paralel yazılarımızı sabırla inceleyen arkadaşlarımız şu konu başlıkları hakkında bilgi sahibi olabileceklerdir:

{C}-          Veri Yönetim Seçenekleri (Data Management Options)  -  Veri depolama ( Data Storage ) metodlarını

{C}-          Bağlantılı (Conneted) ve Bağlantısız(Disconnected) veri ortamlarını

{C}-          Veri Erişim ( Data Access ) yöntemlerini

{C}-          ADO.Net nesne modelini

{C}-          ADO.Net nesne modeli sağlayıcılarını seçmeği

{C}-          ADO.Net ile Temel Veri işlemleri

{C}-          ADO.Net ile Veri Ekleme, Veri Güncelleme, Veri Silme’yi

{C}-          ADO.Net Stored Procedure ve View Kullanımını

{C}-          N- Tier Architecture (Çok Katmanlı Mimari )

Öğrenmiş olacağız.

Haydi, bakalım bu konuları işlemek bile beni şimdiden heyecanlandırmışken, sözümüzü daha fazla uzatmadan bir an önce başlayalım.

Veri Yönetim Seçenekleri (Data Management Options ) ve
Veri Depolama (Data Storage) Metodları

.Net ortamında bir ASP.NET uygulaması geliştirdiğimiz zaman( ister Vb.Net, ister C#.net, ister C++.Net, ister F#.net dillerinden biri ile ) Microsoft .NET’in bizlere sunmuş olduğu  büyük nimetlerinden bahsedecek olursak hiç kuşkusuz ki seçim aşamasında oldukça geniş bir çerçeveye sahip olmasıdır. Günümüz dünyasında verilerimizi saklamak ve depolamak için çeşitli teknikler mevcuttur. Örneğin; Bir Üniversitenin Öğrenci İşleri Müdürlüğü tarafından öğrencilere ait bilgilerin, ders harf notlarının, ortalamasının ve kişisel bilgilerinin dosya kâğıtları üzerinde depolandığını düşünelim. Ve gerekli olan bir bilgi veya veri arama, listeleme işlemlerinin çok karmaşık hale gelmesine ve arama süresinin uzamasıyla zaman kaybına neden olur. Hatta ve hatta daha büyük verilerin kayıt altına alınmasında işlem hızının yavaşlamasına ve durmasına sebep olabilir.

İşte bu durumun doğurduğu sonuçlar çerçevesinde artan ihtiyaçlar beraberinde Veri depolamak ve depolanan veriye anında ulaşmak için çeşitli veri depolama yöntemleri  ve Veri Tabanı Yönetim Sistemi Seçenekleri geliştirilmiştir. Bizlerde bu yöntemlerden bir kaçını ele alacağız.

       >>  Microsoft SQL Server : Microsoft tarafından desteklenen ve üretilen ürünlerle rahatlıkla entegre edilebilen ve büyük projelerde kullanmak için ideal özelliklere sahip Veri Tabana Yönetim Sistemidir(Database Management Systems).

Ve bizimde örneklerimizde ve örnek projelerimizde kullanacağımız Veri tabanı Yönetim Sistemi Microsoft SQL Server olacaktır.

     >> Microsoft Access: Microsoft tarafından geliştirilen ve genel itibari ile orta ölçekli ve küçük ölçekli projelerde kullanılan bir Veri tabanı Yönetim Sistemidir.

     >> ilişkisel Veri Tabanları (Relational DataBase) : İlişkisel Veri tabanlarında veriler tablolar üzerinde depolanır. Tablo içindeki her satır kaydı, her sütun ise veriyi ifade eder.

Örneğin; SQL Server, Oracle, Access, MySQL diğer veri kaynakları…

     >> Hiyerarşik (İlişkisel olmayan Veri Kaynakları) : Hiyerarşik depolama yöntemini ağaç yapısına benzetebiliriz. Bu yöntemde veriler çeşitli kategorilere bölünerek depolanır. Her bir kategorinin içinde alt kategorilerde olabilir. Örneğin; XML (Extensible Markup Language) dosyaları. XML gibi dosyalarda bulunan veriler  bu tarz herhangi bir Veri tabanı yönetim Sisteminden bağımsız olan veri depoları  .NET ortamında geliştirdiğimiz uygulamalarda doğrudan kullanılabilir.

     >> Yapısal Olmayan: Bu yöntem ile depolanan veriler için belirli bir sınıflandırma ve sıralama yoktur. Veriler düz bir şekilde kaydedilir. Örneğin;  basit not dosyaları.

     >> Yapısal: Bu yöntem ile depolanan veriler çeşitli gruplara ayrılarak saklanır, fakat bu gruplar arasında bir alt-üst ayrımı yapılmaz. Örneğin;  virgülle ayrılmış dosyalar (csv), Excel belgeleri.

     >> Nesne Yönelimli Veritabanı (Object-Oriented Database): En gelişmiş veri depolama yöntemidir. Bu yöntemde veriler; ihtiyaca göre gruplandırılarak nesneler içinde saklanır. Örneğin; Versant, AOL.

Bu açıklamaları yaptıktan sonra şu soruyu sorduğunuzu duyar gibiyim. J Peki,ADO.NET bu Veri Tabanı Yönetim Sistemleri ve Veri Depolama Metodlarının neresinde?

 Cevap:  ADO.NET bu depolama tekniklerinin ve veri tabanı yönetim sistemleri seçeneklerinin tümünü destekler.

ADO.NET (ActiveX Data Objects.NET)

ADO.Net’i  genel itibari ile tanımlarsak; Microsoft SQL (MsSQL) , Microsoft Access, XML gibi veri depoları ile dosyalar arasında verilerin işlenmesi için bir köprü görevinde bulunan .NET Framework’ün bir parçası olan Class(Sınıf) Kütüphanesidir.

ADO.NET’ e ait tüm tipler .NET Framework’ün System.Data namespace’inin alt namespace’lerinde bulunurlar.

ADO.NET ile ilgili konumuzun detaylarını bir diğer yazımızda inceleyeceğiz.

Bağlantılı ( Connected ) Veri Tabanları

Bağlantılı veri ortamları, uygulamaların veri kaynağına sürekli bağlı kaldığı ortamlardır.

Bu ortamlarda veri alma ve değiştirme işlemleri uygulama ile veri kaynağı arasında bağlantı kurulduktan sonra gerçekleştirilir. Bağlantılı veri ortamlarında, veri işlemleri gerçekleştiği sürece bağlantı açık kalır.

Avantajları

-           En güvenli veri ortamıdır.

-          Veri kaynağına yapılan eş zamanlı erişimlerde, veri kaynağının kontrolünü kolaylaştırır.

Dezavantajları

-          Uygulama ile veri kaynağı arasında gerçekleşen bağlantıyı koruyabilmek için sabit bir ağ bağlantısının olması gerekir.

-          Uygulama ile veri kaynağı arasındaki bağlantı ağ üzerinden gerçekleştiği için, ağ trafiğinin yoğunluğunu artırır.

Örneğin;  Bir Bilgisayar üretim fabrikasında yapılan üretim bilgilerinin diğer birimlere ulaştırılması ve kayıtların depolanması için eş zamanlı bir bağlantı kurulması gereklidir.

Bağlantısız (Disconnected ) Veri tabanları

Bağlantısız veri ortamı, uygulamanın veri kaynağına sürekli bağlı kalmadığı veri ortamıdır.

Uygulama ile veri kaynağı arasındaki bağlantı, veri alışverişi yapılırken açılır ve işlem bittikten sonra kapatılır. Bu veri ortamları çevrimdışı çalışmak için kullanılır.

Avantajları

-           Laptop, Notebook ve Pocket PC gibi araçlarla girilen veriler, istenilen zamanda veri ortamlarına aktarılabilir.

-          Çevrimdışı ortamlar sayesinde, verilerin depolandığı uygulama üzerindeki yük hafifletilir. Bu durum performans artışını sağlar.

Dezavantajları

-          Bağlantısız veri ortamlarında, verilerin güncel kalmasına dikkat edilmelidir. Bu ortamlarda veri güncelleme işlemleri farklı zamanlarda gerçekleştirilebilir. Veri üzerinde yapılan bu değişimlerin diğer kullanıcılara gösterilebilmesi için çeşitli çözümler geliştirilmelidir.

-          Bağlantısız veri ortamları içinde farklı kullanıcılar eşzamanlı güncelleme işlemleri gerçekleştirebilir. Bu durumda oluşacak veri çakışmalarının engellenmesi gerekir.

Örneğin:  Bir Tekstil firmasında, firma çalışanları farklı pozisyonlarda bulunan bayilerinden gelen tüm siparişlerini bir el bilgisayarına kaydedebilir. Bu veriler el bilgisayarında geçici bir süre için depolanır. Bu süre firma çalışanlarının sahada kaldığı süredir. Süre sonunda veriler sunucu (server) bilgisayara aktarılır.

Evet, değerli arkadaşlar. Bağlantılı ve Bağlantısı veri ortamlarını şeklimizde daha net olarak görebilirsiniz. ADO.Net’e ait olan Temel Class’larından Veri Erişim (Data Access) şeklimizde görmektesiniz.

ADO.Net ‘ e ait olan Temel Veri Erişim Class’ları :   >> Connection
                                                                                              >> Command

                                                                                              >> DataReader

                                                                                              >> DataAdapter

Şeklinde sırayabiliriz.

Bu Classları bir sonraki makalemizde detaylarıyla ele alacağız.

Bugünkü makalemizin sonuna gelmiş bulunmaktayız.

NOT:


Bu makalemizde de gerek yerli gerek yabancı kaynakları tarayarak Programlama dünyasında Verilerimize erişimi sağlamak, Düzenlemek ve kayıt altına almak amacıyla kullandığımız Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Seçenekleri (Database Management Systems Options) ve Veri  Depolama (Data Storage) metotlarında kullanılan temel ifadeleri açıklamış olduk. Bir sonraki makalemizde kaldığımız yerden edeceğiz ve ADO. NET’in bizlere sunmuş olduğu bu büyülü dünyayı keşfetmeye çıkacağız. Programlama dünyasının bu büyülü dünyasına adım atan arkadaşlara yol gösterici olması amacıyla faydalı olması dileğiyle. Bir sonraki makalemizde görüşmek dileğiyle şimdilik hoşça kalın.

Saygılarımla;

 

Muhammed ÖNAL
Bilgisayar Mühendisi
RFID Sistemleri Uzmanı
BT Yönetişimcisi

Blog:  http://www.muhammedonal.com
Web : http://www.yazilimdilleri.net

copyright © Muhammed ÖNAL , 2012 EUL