Bir önceki yazımda sistem analizinin nasıl olması gerektiğine dair giriş niteliğinde bilgiler vermiş ve içindekiler bölümünün hazırlanması ile ilgili tavsiyelerde bulunmuştum. Artık sistem analizine gerçekten bir başlangıç yapabiliriz. Hayatta her şeyde olduğu gibi hazırladığınız projelerinde her zaman bir amacı vardır. Sistem analizi yaparken de bu amacı çok iyi ortaya koymalısınız. Çünkü analizini inceleyecek kimse öncelikle bu projenin tam olarak ne olduğunu bilmek isteyecektir. Analizi okuyan kişiler projenin amacını anladığı takdirde ileride karşılaşacakları fonksiyonaliteyi daha iyi anlayıp yorumlayabileceklerdir.
Gelelim projenin amacını nasıl yazmamız gerektiğine. Amaç yazınızda dikkat etmeniz gereken en önemli şey açık olmaktır. Zira okuyucu kurduğunuz bir cümlenin ne anlama geldiğini anlamazsa projenin amacını anlamakta da güçlük yaşayabilir. Amaç yazısına başlarken ilk olarak projenin ne olduğunu kısa ve öz bir biçimde yazmalısınız. Buna takiben kısa olarak belirttiğiniz proje tanımını, aktörleride daha fazla işin içine katarak, bu aktörlerin projedeki rollerinden bahsederek genişletebilirsiniz. Tanımı genişletirken uzun yazmaktan çekinmemeli fakat gereksiz uzatmalardan kaçınmalısınız. Projenin ne olduğundan bahsederken, bu projenin nasıl, kim ve hangi kuruluşlarla uygulanabileceğine de yer vermeliyiz.
Projenin amacını tek bir cümlede anlatabilmek her zaman mümkün olmayabiliyor. Bu yüzden projenin çeşitli fonksiyonelliklerini detaylandırarak bu fonksiyonların amacını yazabiliriz.Projelerin amaçları genellikle içinde bulunan aktörlerin birbirine katkı sağlaması olabilmekle beraber yazılımın doğrudan kullanıcılara katkı sağlaması da olabilir. Eğer projenin amacı bu yazılımı kullanarak aktörlerin bir birine katkı sağlaması ise bunu nasıl ve hangi fonksiyonları kullanarak yaptıklarını yazmalısınız. Eğer yazılım doğrudan kullanıcılara hitap ediyor ve onlara katkı sağlıyorsa bunun hangi şartlar altında ve nasıl yapıldığını belirtmelisiniz.
Amaç yazınızı okumuş olan kişi yazıyı bitirdikten sonra projeniz hakkında gerçekten bilgi sahibi olabilmelidir. Eğer yazınızı okuduklarında ” … tamam ama projeniz tam olarak ne yapıyor ben onu anlamadım.” a yakın cümleler kuruyorlarsa her şeyi baştan gözden geçirmelisiniz. Çünkü amaç yazısı hem dökümanın ilk yazısı hem de analizi inceleyenlerin projeniz hakkında ilk izlenimidir. Projenin amacını ne kadar anlaşılır olursa daha sonraki aşamalarda hem siz hem de yazılımı geliştirecek arkadaşlarınız o kadar başarılı olur.
Anlattıklarımı daha anlaşılır kılabilmek için yazımı örnek bir “proje amacı” ile bitiriyorum.

 

Aktif Şehir Yönetimi, bir yerleşim biriminde yaşamakta olan herhangi bir vatandaşla mahalli yönetim organı durumundaki belediye arasında –etkileşimli olarak katılmaya istekli başka vatandaşları da içine alabilecek- iletişim ortamı oluşturmak üzere geliştirilmiş bir projedir.

Oluşturulacak iletişim ortamında vatandaş, yaşamakta olduğu mahalde belediyenin çözebileceğine inandığı sorunlarını, bunlarla ilgili çözüm önerilerini veya başka bir konuyla ilgili dileklerini hiçbir kısıtlamaya ve bürokratik prosedüre tabi olmaksızın internet ortamı üzerinden – kullanıcı dostu bir arabirim ile –belediyeye aktarmayı amaçlar.

Vatandaş belediyelerin sitesinde bulunan formları doldurmakla uğraşmak yerine, çoğu internet kullanıcısının kullanmaya alışkın olduğu bir sosyal ağ platformunda istediği sorunu kolaylıkla bildirebilir. Böylece topluma karşı sorumlulukların sergilenmesi sonucunda kişilerin ilgisi arttırılmış olur. Her ne kadar Facebook gibi dünyaca ünlü bir sosyal platformda yeterince etkileşim olsa da, mahali problemlere çözüm getirebilecek ve resmi kurumlar tarafından sistemli bir şekilde denetlenebilecek bir platform bulunmamaktadır. Vatandaşların, belediyelere sorun veya önerilerini belirtirken birbirleriyle etkileşimde olabilecekleri bir sistem mevcut olmadığından böyle bir projeye ihtiyaç duyulmaktadır.

Aktif Şehir Yönetimi o mahalde yaşayan bütün vatandaşlara açık bir iletişim platformu olarak yapılandırılacağı için, sorununu veya dileğini aktarmak üzere sistemi kullanan vatandaş, sistemdeki diğer kullanıcılar tarafından desteklenebilecek, dile getirilen soruna yeni yorum ve çözüm önerileri getirilebilecektir. Böylece geniş katılımın sağlanmış olacağı şeffaf bir iletişim platformu oluşuturulmuş olacaktır. Bu sosyal platform, çözüm getirilmesi gereken sorunlar hakkında belediye yetkililerinin ilgisini çekmek ve dikkatleri sorun üzerine odaklandırmak suretiyle iş planlamasında gerçek önceliklerin tayini konusunda belirleyici olabilecektir.

Projenin dikkat çekici bir diğer yönü de şehir yönetiminde vatandaşın rolünü ve etkinliğini artırmasıdır. Proje kapsamında vatandaşların şehir yönetimine yapacağı katkılar sayesinde belediyelerin ilgi alanlarında vatandaş tarafından giderilmediği tespit edilen sorunlarda veya “şöyle yapılsa daha iyi olur” denilebilecek durumlarda belediyeler tarafından yapılacak iyileştirmeler, toplumdaki memnuniyet duygusunun artmasında ve yaygınlık kazanmasında etkili olacaktır.

Ayrıca yapılan veya yapılması düşünülen çeşitli icraatlara ilişkin halkın düşüncesini ve yorumunu almak üzere belediyelerce hazırlanıp yayınlanacak anketler de yönetime ışık tutacak; böylece projenin temel amaçlarından biri olan “belediyelerin vatandaşlara iyi hizmet vermesi” ilkesi de hayata geçirilmiş olacaktır.

Projenin bir başka amacı ise sivil toplum kuruluşlarına (STK) sorunların köküne inerek vatandaşlar için uygun çözümler üretilebilecek ve bunları halka sunabilecek bir platform sağlıyor olmaktır. Böylelikle STK’ler, hem etkileşime katkıda bulunacak hem de sistemi kullanan bireyleri etkileyerek çalışmalarının hitap ettiği kitleyi genişletme fırsatı bulacaklardır.