Merhaba Arkdaşlar,

WCF Rest Servislerinde Önbellekleme(Caching) başlıklı yazımda, Rest Starter Kit ile birlikte gelen WebCache niteliğini(attribute) kullanarak ön bellekleme profillerinin nasıl hazırlanabileceğini  ve kullanılabileceğini incelemeye çalışmıştım. Önbellekleme ile ilgili olaraktan özellikle SQL tarafını ilgilendiren konulardan biriside SqlCacheDependency kullanımıdır. Daha öncedende bahsettiğim gibi, Asp.Net Caching mekanizmasının bir kaç farklı uygulama biçimi vardır. Bunlardan birisi olan SqlCacheDependency mekanizmasına göre, ön bellekte tutulacak olan veri içeriğinin bir tabloda meydana gelecek değişikliklere bağımlı hale getirilmesi sağlanabilir. Bu oldukça etkili bir model olmasına rağmen sadece SQL Server destekli olması çoğu çevrede pek kullanışlı olarak varsayılmamaktadır. Ama yinede SQL sunucuları üzerinde çalışılan sistemlerde bu mekanizmadan nasıl yararlanılabileceğini bilmek önemlidir. Tahmin edeceğiniz gibi yazımın bu seferki ana konusu, REST tabanlı bir WCF servisinde, WebCache niteliğini kullanırken SqlCacheDependency modelini nasıl ele alacağımızı öğrenmektir. Ama öncesinde Sql sunucusu üzerinde Cache Dependency için bazı ön hazırlıklar yapılmalıdır. Öncelikli olarak veritabanının, sonrasında ise önbellek değişiklikleri için izlenecek olan tablonun aspnet_regsql aracı yardımıyla sisteme uygun hale getirilmeleri gerekmektedir.

Aslında sakin kafayla düşündüğümüzde, bir tabloda meydana gelecek değişiklerin izlenmesi için ilk olarak bir trigger yazacağımız ortadadır. Veri eklenmesi, güncellenmesi veya silinmesi sırasında devreye girecek olan bu trigger, değişiklikleri ayrı bir tabloya loglayarak başka sistemlerin(örneğin Asp.Net Cache Modüllerinin) kullanımına açabilir. Değişikliklerin trigger içerisinden aktarımı sırasında dahili sql ifadeleri kullanılabileceği gibi, bu işi üstlenen bir Stored Procedure' de söz konusu olabilir. aspnet_regsql aracının yaptığıda aslında tam olarak bu düşünce yapısına benzerdir. Lafı fazla uzatmıyayım  Visual Studio 2008 Command Prompt üzerinden aspnet_regsql aracını aşağıdaki ekran görüntüsünde olduğu gibi çalıştırabiliriz.

İlk olarak Northwind veritabanının Cache Dependency için hazırlandığını görüyoruz. Burda -S ile sunucu adını(server name), -E ile işlemi windows' u açan kullanıcı yetkisi ile yapacağımızı belirtirken -d parametresinden sonra veritabanı(database) adını işaret ediyoruz. -ed' nin anlamı ise enable database  

İkinci olarak Products tablosu için gerekli Cache Dependecy hazırlıklarını yapan komutu çalıştırmaktayız. Burada ise bir öncekinden farklı olark -et ile enable table diyor(bu sayede tablo için cache dependency' yi açacağımızı belirtiyoruz) ve -t ilede tablo adını(table name) ifade ediyoruz.

Bu işlemlerin ardından Northwind veritabanını biraz incelediğimizde Products tablosuna Products_AspNet_SqlCacheNotification_Trigger isimli bir trigger eklendiğini ve içerisinde AspNet_SqlCacheUpdateChangeIdStoredProcedure isimli bir sp çağırılarak Products parametresi gönderildiğini görebiliriz. Sp' nin yaptığı ise AspNet_SqlCacheTablesForChangeNotification tablosuna gerekli bilgileri eklemek. Tabiki veritabanı içerisinde izlenecek tablolar için gerekli trigger' ların oluşturulmasını sağlayan sp gibi farklı amaçlarla kullanılan nesnelerde oluştuğu gözlemlenebilir. Gelelim bizi ilgilendiren kısma. Daha önceki yazımızda geliştirdiğimiz Atom formatından içerik yayınlaması yapan servisin Caching mekanizması için Products tablosuna bağımlı olacak şekilde bir profile bildirimi yapmamız gerekiyor. Ki bu tek başına yeterli olmayacaktır. Aslında web.config dosyası içerisindeki değişiklikler üzerinden konuşursak çok daha doğru olacak. Bu amaçla web.config dosyası içeriğini aşağıdaki gibi düzenlediğimizi düşünelim.

web.config içeriği;

<?xml version="1.0"?>
<configuration>
  <connectionStrings>
    <add name="NorthwindConStr" connectionString="data source=localhost; database=Northwind;integrated security=SSPI"/>
  </connectionStrings>
 <system.web>
    <caching>
      <outputCacheSettings>
        <outputCacheProfiles>
            <clear/>
            <add name="Cache1" duration="60" enabled="true" location ="Server" varyByParam="size"/>
            <add name="Cache2" duration="20" enabled="true" location ="Client" varyByParam="none"/>
            <add name="Cache3" sqlDependency="Northwind:Products" varyByParam="size" enabled="true" location="Any"/>
        </outputCacheProfiles>       
      </outputCacheSettings>
      <sqlCacheDependency enabled="true">
        <databases>
          <add name="Northwind" connectionStringName="NorthwindConStr" pollTime="10000"/>
        </databases>
      </sqlCacheDependency>
    </caching>
  <compilation debug="true"/>
        </system.web>
 <system.serviceModel>
  <serviceHostingEnvironment aspNetCompatibilityEnabled="true"/>
 </system.serviceModel>
</configuration>

İlk olarak Northwind veritabanı için bir connectionString tanımlaması yapıldığını görmekteyiz. Bu tanımlama, ilerleyen kısımlarda yer alan sqlCacheDependency elementi içerisinde kullanılmaktadır. Yani Cache Dependency sisteminin hangi SQL bağlantısı üzerinden yürütüleceğini belirtmiş oluyoruz. Diğer taraftan sqlCacheDependency elementi altında pollTime isimli bir nitelik tanımlaması yapıldığını görmekteyiz. Buna göre her 10 saniyede 1, connectionStringName ile belirtilen bağlantıda yer alan ilgili tabloda bir değişiklik olup olmadığı kontrol edilecektir. Polling kelimesinin buradaki mantığıda zaten budur. (Git bak, duruma göre bir şeyler yap  ) Bu ayarlamalar aslında standart olarak Asp.Net tarafında geliştirilen web uygulamalarındakiler ile aynıdır. Ekstra olan, eklenen Cache3 isimli önbellekleme profil içeriğidir. Bu içerikte sqlDependency özelliğine atanan değer ile Northwind isimli cache dependency için Products tablosuna bağlı bir önbellekleme sistemi kullanılacağı belirtilmektedir. Ayrıca önbellekleme yapısı size parametresine bağımlı hale getirilmiştir. Bundan sonra tek yapılması gereken WebCache niteliğini aşağıdaki gibi tanımlaktır.

Nasıl test edeceğim?

Tabiki sistemi nasıl test edeceğimizi konuşmamızda yarar var. Ben hemen kendi testimi nasıl yaptığımı anlatayım ki muhtemelen sizlerde benzer bir testi yapacaksınız. İlk etapta yukarıdaki şekilden de görüldüğü gibi GetFeed metodu içerisine bir breakpoint koydum. Uygulamayı debug modda çalıştırdığımda ilk etapta kod içerisine düşüldü ve sonuçlar ekrana geldi. Daha sonra örnek olarak stok miktarı 10 un altında olan ürünleri Atom formatında çekmek için http://localhost:1000/ProductFeedService.svc/?size=10 talebini gönderdim. Doğal olarak parametre bazlı bir önbellekleme profili kullandığımdan ve daha önceden bu talebi göndermediğimden kod içerisine tekrardan düştüm. Ancak sonraki taleplerde herhangibir şekilde koda düşmediğimi tespit ettim.(Hatta bu sırada bloğun üst tarafındaki resimdekine benzer bir kahve almak için mutfağa gittim, kahvemi hazırladım. Derken bir arkadaşımı gördüm ve onunla bir süre sohbet ettim. Sonrada işten çıktım ve eve gittim. Aradan saatler geçtikten sonra aklıma geldi örnek ve tekrardan aynı talebi gönderdim  ) Bu içeriğin ön bellekten getirildiğinin zaten bir kanıtıydı. Sonrasında ise stok miktarı 10 un altında olan satırlardan birisinde bir değişiklik yaptım. Örnek olarak Chef Anton's Gumbo Mix isimli ürünün adını Chef Anton's Gumbo Mix... olarak değiştirdim. Bu durumda tarayıcıdan yine http://localhost:1000/ProductFeedService.svc/?size=10 talebini gönderdiğimde tekrardan kod içerisine düştüğümü gözlemledim. Bir başka deyişle Products tablosunda değişiklik olduğu için Polling süresine göre caching mekanizması devreye girdi ve verinin tekrardan getirilmesine karar verdi. İşte bu kadar...

Böylece geldik bir yazımızın daha sonuna tekrardan görüşünceye dek hepinize mutlu günler dilerim.

CachingDependency.rar (109,00 kb)