ASP.NET – POSTBACK İŞLEMLERİ

Merhaba değerli Yazılımcı / Programcı arkadaşlar,

Bugünkü yazımızda sizlerle ASP.NET web uygulamalarında gerçekleştirdiğimiz POSTBACK işlemlerinin nasıl yapıldığına dair bilgileri örneklendirmelerimiz çerçevesinde vereceğim. Örneklendirmelerimizi yine gerek C#.Net dili, gerekse Visual Basic.Net(VB.Net) dili üzerinde çalışmakta olan arkadaşlara yol gösterici olması amacıyla her iki dilde de yazmış olacağız.

Konumuzun giriş kısmında öncelikle Postback kavramının ne olduğunu öğrenelim ve daha sonra anlatımlarımızı sade bir dil ile gerçekleştirelim.

Postback, kısaca Server’a yani Sunucuya veri gönderme işlemidir.
Örneğin; Button kontrolü tıklandığında (tetiklendiğinde) otomatik olarak sunucuya yani server’a veri yollanması.

Peki, bu sunucuya veri gönderme işlemi nedir, bunu biraz açacak olursak; yani bir ASP.Net sayfasının Client(İstemci) tarafından ilk kez görüntülendikten sonra herhangi bir olayın (button olayının tetiklenmesi ) ardından sunucuya yani Server’a gönderilerek ve sayfanın tekrar istemciye yönlendirilmesi işlemidir.ASP.Net’de verilerimiz Server’a iki farklı yolla Postlanır.

n   Sunucu’ya Default yani varsayılan durumda veri gönderen tek kontrol Button kontrolüdür. Diğer kontroller için AutoPostBack propertisinin True olarak ayarlanması gerekmektedir.

Verilerin Server’a Postlanma olayının birinci yolunu açıklayacak olursak; ASP.Net web formumuz üzerinde bulunan kontrollerimize değerlerimizi girdikten sonra girdiğimiz tüm değerler birlikte postlanır. Burada, değerleri girdiğimiz kontrolleri sunucuya buton kontrolünün Click() olayı ile göndermiş oluruz.

Buna verilecek en güzel örnek hiç kuşkusuz ki İletişim formu örneğidir. Textbox’lara girdiğimiz değerleri  buton’un click() olayını tetiklediğimiz anda yani tıkladığımızda labellarda göstermek istiyoruz.

Örnek uygulamamızın PostBack.aspx ve Postback.aspx.cs  kodlarını inceleyiniz:

Projemizi çalıştırdığımız zaman karşımıza böyle bir sayfa gelecektir.

Formumuzu doldurduktan sonra buton’a tıkladığımız anda değerlerimizin label’lara aktarıldığını aşağıdaki gibi görüyoruz.

Gördüğümüz gibi Button Click() olayının tetiklenmesiyle yazdığımız kodlarımız textbox alanlarında girdiğimiz değerleri butona tıkladığımız anda label’lara aktarmış oldu.

Örneğimize ilişkin Visual Basic.Net kodları ise aşağıdaki gibidir. Formlarımızın görüntüsü aynı olacaktır.

PostBack.aspx.vb code behind tarafında yazacağımız Vb.Net kodlarına geçmeden önce sayfamıza isim alanlarını yani namespacelerimizi ekleyelim: Kodlar aşağıdaki gibidir.

NOT à Görüldüğü gibi C# ve Vb.net ile yazdığımız kodlarımız gerek tasarım kısmında gerekse code behind tarafında bir birinin aynısıdır. Örneğimize ilişkin ekran çıktıları birbirinin aynısıdır.

è Verilerimizin Sunucuya gönderilmesinin bir İkinci yolu ise;

 ASP.Net formumuzda bulunan herhangi bir öğede meydana gelecek olan bir değişimle birlikte verilerin sunucuya postlanmasıdır.

Yukarıda da bahsetmiştik ve şunu söylemiştik Sunucu’ya Default yani varsayılan durumda veri gönderen tek kontrol Button kontrolüdür. Diğer kontroller için AutoPostBack özelliğinin True olarak ayarlanması gerekmektedir.

Örnek olarak;

DropDownList kontrolünün AutoPostBack özelliğine True değeri girilmiştir. Bu durum liste kutusundan seçilen değerin sunucuya gönderilmesini sağlar.

Örneğe ilişkin kodlarımız aşağıdaki gibidir.

Örneğimizin C# kodları ise yine aynı olacaktır.

Aslında bu AutoPostBack özelliğine verilecek en güzel cevaplardan biride kuşkusuz Üyelik Formlarında sıkça rastladığımız , üyelik işlemini gerçekleştiren kullanıcıdan istenilen kullanıcı adının belirlenmesi. Tüm bilgiler postlanmadan önce kullanıcının belirlediği kullanıcı adının sistemde kayıtlı olup olmadığını kontrol etmemiz gerekir. Bunun için ilgili kontrole bir değer girdikten sonra verinin sunucuya postlanması gerekiyor.

Bu örneğimize ilişkin kodlarımız ise aşağıdaki gibidir.

Uygulamamızı çalıştırdığımız anda herhangi bir olayın meydana gelmediğini görmekteyiz. Fakat TextBox’a bir değer girdiğimizde bu kontrolden ayrılmamızın hemen ardından,ASP.Net’in istemci(Client) taraflı kullandığı bir Java Script yordamı ile veriler sunucuya postlanır.

Bu bilgiler dahilinde Java Script kodlarının sayfamızın kaynak kodlarına nasıl gömüldüğünü görmek için Kaynak kodunu görüntüleyerek incelersek daha net bir bilgi edinmiş oluruz.

Page.IsPostback

Page Load olayı, sayfa yüklendiği zaman gerçekleşir. Sayfaya yapılan her istekte Page Load olayı içindeki kodlar çalışır. Aynı sayfanın her seferinde yeniden çalıştırılması, istenilen bir durum değildir. İşte Bir Sayfanın ilk kez mi yoksa Postback işleminin ardından mı görüntülendiğini Page.IsPostBack özelliği sayesinde belirleyebiliriz.

Page.IsPostback özelliği ile, sayfanın Load olayı içindeki kodlar sadece bir kez çalıştırılır. Böylece sayfa yeniden çağrıldığında bu işlemler gerçekleşmez.

Örneğimize ait kodlar aşağıdaki gibidir.

Visual Basic.Net ait code behind kodlarımız ise aşağıdaki gibidir.Tasarım kısmındaki kodlarımız aynısıdır.

Bugünlükte bizden bu kadar diyor ve makalemizin sonuna gelmiş bulunuyoruz. Kafanıza takılan soru işaretleri var ise mail yoluyla sorularınızı iletebilirsiniz.

Yazılım ve Programlama aşkı ile tutuştuğumuz bir sonraki yazımızda görüşmek dileğiyle.

NOT:
Bu makalemizde de gerek yerli gerek yabancı kaynakları tarayarak ve gerek kendi bilgi ve tecrübelerimizden kattığımız Programlama dünyasında ASP. NET ile web formlarının  Postlanmasını göstererek Page.IsPostBack yada IsPostback’in niçin kullanıldığını , AutoPostBack özelliğinin hangi kontroller için kullanıldığını hem Vb.Net hemde C#.net kod ortamında örneklendirerek paylaşmış olduk. Programlama dünyasının bu büyülü dünyasına adım atan arkadaşlara yol gösterici olması amacıyla faydalı olması dileğiyle. Bir sonraki makalemizde görüşmek dileğiyle şimdilik hoşça kalın.

Kaynak:  Visual Basic .Net 2010 & Visual C#.Net How to program ,Deitel
                 Software Professional ,Bilge Adam
               Mahmut TEMUR, Eğitimlerinden Derleme
               Muhammed ÖNAL,2012 .NET Programming languages  & Examples

Saygılarımla;

Muhammed ÖNAL
Bilgisayar Mühendisi
RFID Sistemleri Uzmanı
BT Yönetişimcisi

Blog:  http://www.muhammedonal.com
Web : http://www.yazilimdilleri.net

Copyright © Muhammed ÖNAL , 2012